Międzynarodowe prawo jazdy – co to za dokument?

Wybierasz się w podróż samochodem poza granice Europy i zastanawiasz się, czy polskie prawo jazdy wystarczy? W wielu krajach – zwłaszcza w Azji, Afryce czy obu Amerykach – lokalne służby mogą wymagać dodatkowego dokumentu, który potwierdzi Twoje uprawnienia w zrozumiałej dla nich formie. Tym dokumentem jest międzynarodowe prawo jazdy. Wyjaśniamy, czym jest, kiedy warto je mieć przy sobie i jak krok po kroku je wyrobić.

Międzynarodowe prawo jazdy – czym jest i kiedy jest potrzebne?

Międzynarodowe prawo jazdy to dokument wydawany na podstawie aktualnego krajowego prawa jazdy, który potwierdza Twoje uprawnienia do kierowania pojazdami w formie uznawanej przez kraje będące stronami konwencji genewskiej lub konwencji wiedeńskiej o ruchu drogowym. Jest on potrzebny przede wszystkim podczas podróży poza Unię Europejską – w krajach Wspólnoty polskie prawo jazdy jest w pełni honorowane i osobny dokument międzynarodowy nie jest wymagany. Inaczej bywa poza Europą: w wielu państwach lokalna policja czy wypożyczalnie samochodów wolą dokument z danymi zapisanymi też w standardowym, wielojęzycznym formacie, zrozumiałym niezależnie od tego, jakim alfabetem posługuje się dany kraj. Przed wyjazdem zawsze warto sprawdzić w ambasadzie kraju docelowego, czy międzynarodowe prawo jazdy jest tam faktycznie wymagane – zdarza się, że jest ono honorowane nawet w państwach, które formalnie nie są stronami żadnej z konwencji.

Co przy tym bardzo ważne, międzynarodowe prawo jazdy jest potrzebne niezależnie od rodzaju posiadanego dokumentu. Jeśli chcesz poruszać się samochodem poza UE, konieczne jest posiadanie polskiego prawa jazdy kategorii B, z kolei w przypadku motocykli, niezbędne jest prawo jazdy kategorii A, A1 lub A2.

Jak wyrobić międzynarodowe prawo jazdy?

Międzynarodowe prawo jazdy wyrabia się, składając wniosek wraz z kompletem dokumentów w dowolnym urzędzie prowadzącym sprawy komunikacyjne – w przeciwieństwie do zwykłego prawa jazdy, tutaj nie obowiązuje zasada właściwości ze względu na miejsce zamieszkania. Cała procedura wygląda następująco:

1. Skompletuj wymagane dokumenty – ich pełną listę znajdziesz w kolejnym akapicie.
2. Złóż wniosek o wydanie prawa jazdy (w wersji dla dokumentu międzynarodowego) w wydziale komunikacji lub Wydziale Spraw Obywatelskich właściwym urzędzie – osobiście, pocztą albo elektronicznie przez skrzynkę ESP PWPW.
3. Uiść opłatę – 35 zł za jeden typ dokumentu (genewski lub wiedeński) albo 70 zł, jeśli chcesz uzyskać oba jednocześnie. Dowód uiszczenia opłaty (lub potwierdzenie przelewu) trzeba dostarczyć do urzędu, jeśli płatność nie została zrealizowana na miejscu.
4. Odbierz międzynarodowe prawo jazdy – standardowo dokument jest gotowy w ciągu 3 dni roboczych liczonych od dnia złożenia wniosku, a w wielu urzędach można go odebrać nawet tego samego dnia. W bardziej skomplikowanych sprawach procedura może się jednak wydłużyć, w skrajnych przypadkach nawet do 2 miesięcy.

Jeśli urząd odmówi wydania dokumentu (np. z powodu braków formalnych, które nie zostały uzupełnione w terminie), przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni od doręczenia decyzji – całe postępowanie prowadzone jest na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Jakie dokumenty są potrzebne do uzyskania międzynarodowego prawa jazdy?

Aby uzyskać międzynarodowe prawo jazdy, potrzebujesz kompletu kilku podstawowych dokumentów. Wymagane dokumenty to:

• wypełniony wniosek o wydanie prawa jazdy (z zaznaczoną opcją dokumentu międzynarodowego),
• dowód osobisty lub paszport,
• oryginał oraz kserokopię ważnego polskiego prawa jazdy,
• kolorową fotografię o wymiarach 35 × 45 mm, w pozycji frontalnej, na jasnym tle,
• dowód uiszczenia opłaty za wydanie dokumentu.

Do zdjęcia stosuje się takie same zasady, jak przy zwykłym prawie jazdy: bez nakrycia głowy i bez okularów z ciemnymi szkłami, chyba że wynika to z określonych wyjątków. Osoby noszące nakrycie głowy ze względów religijnych mogą je mieć na zdjęciu, jeśli należą do wspólnoty wyznaniowej zarejestrowanej w Polsce i dołączą odpowiednie zaświadczenie, a nakrycie głowy nie zasłania twarzy. Podobnie osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności wynikającym z wrodzonej lub nabytej wady narządu wzroku mogą przedstawić zdjęcie w ciemnych okularach korekcyjnych, pod warunkiem że podobne zdjęcie znajduje się już w ich dowodzie tożsamości. Warto też pamiętać, że podanie danych osobowych we wniosku wiąże się ze standardowym obowiązkiem informacyjnym urzędu dotyczącym przetwarzania danych – szczegóły znajdziesz w klauzuli RODO dostępnej w każdym urzędzie.

Gdzie można korzystać z międzynarodowego prawa jazdy?

Międzynarodowe prawo jazdy można wykorzystywać w krajach będących stronami konwencji genewskiej z 1949 roku lub konwencji wiedeńskiej z 1968 roku – w zależności od tego, na podstawie której z nich zostało wydane. Co istotne, dokument ten nigdy nie zastępuje krajowego prawa jazdy, tylko je uzupełnia – za granicą zawsze trzeba mieć przy sobie oba dokumenty jednocześnie, ponieważ międzynarodowe prawo jazdy samodzielnie nie stwierdza uprawnień do kierowania pojazdami. W praktyce przydaje się głównie przy wynajmie samochodu za granicą oraz podczas kontroli drogowej w krajach, gdzie lokalne służby nie rozpoznają polskiego dokumentu. Ponieważ nie wszystkie kraje spoza Europy są stronami którejkolwiek z konwencji, a jednocześnie zdarza się, że honorują międzynarodowe prawo jazdy mimo braku formalnego członkostwa, najbardziej wiarygodnych informacji na temat konkretnego kraju zawsze udzieli właściwa ambasada.

Jak długo jest ważne międzynarodowe prawo jazdy?

Okres ważności międzynarodowego prawa jazdy zależy od tego, na podstawie której konwencji zostało wydane – rok w przypadku konwencji genewskiej albo 3 lata w przypadku konwencji wiedeńskiej. W obu przypadkach obowiązuje jednak dodatkowe ograniczenie: termin ważności międzynarodowego prawa jazdy nigdy nie może być dłuższy niż termin ważności aktualnego krajowego prawa jazdy, na podstawie którego zostało wydane. Oznacza to, że jeśli Twoje polskie prawo jazdy traci ważność za rok, dokument wydany na podstawie konwencji wiedeńskiej i tak wygaśnie razem z nim, mimo że standardowo mógłby obowiązywać przez 3 lata. Warto o tym pamiętać, planując dłuższe podróże i sprawdzić aktualność swojego krajowego prawa jazdy jeszcze przed złożeniem wniosku.